+7(41151)29-233
Пн - Сб с 8:00 до 19:00
Саха /Якутия/ Респ, Чурапчинский у, с.Мындагай, ул.Ленина, д.11
Добро пожаловать на наш сайт!
16.06.2017

16.06.2017

  Cайт сонуннара

Улууспутугар 19 о5о сынньалаҥ -лааҕыра арыллар. Ыам ыйын 5 күнүттэн күнүскү площадкалар үлэлэрин саҕалыыллар. Кыра кылаастарбыт оҕолоро оскуола таһынааҕы оҕуруоту, сибэккини бүөбэйдииллэр. С.Р.Сазонова, Э.П.Ефимова бастакы сезону салайдылар. 10 хонуктаах үлэ кэннэ оҕуруотчуттар хамнас аахсыахтара. Былырыын сайын өлгөм ас-үөл ылан, олус үөрбүттэрэ. «Араскы” быйыл бэс ыйын 12-тэн үөрэнээччилэри үлэ хайысхалаах балааккалаах  лааҕырга түмэр. Оҕолор Бэс Күбээйигэ хоно сытан үлэлиэхтэрэ, сынньаныахтара. Бастакы сезон начальнига -С.С.Абрамов, иитээччи -В. М. Абрамова. 15 хонуктаах. Эмтээх от хомуйуута, опытнай площадкаҕа үөрэтэр-чинчийэр үлэ тэриллиэ. Салгыы иккис сезон М.Г. Ильина начальниктаах, А.А.Ильин иитээччилээх буолуо. Гитара кылгас курса, Өркөн өй норуот үгэстэрин оскуолата үлэлиэ.Үһүс сезоҥҥа от ыйын 15-30 диэри Дьиэрэй программанан  В.Н.Романова-Чыскыырай оҕолору музыка, ырыа эйгэтигэр үөрэтиэ. “Арылы” пресс-киин үлэтэ салҕаныа. “Кустук” лааҕыр бэс ыйын 15 аанын арыйда. Улууспут оҕолорун көрсөр. Бүгүҥҥү туругунан,   оҕо үксэ сайыҥҥы лааҕырга суруйтарда. Онон самаан сайыммытын көдьүүстээхтик атаарыахпыт диэн эрэнэбит.

Лида Гоголева.

 

 

Булчут Ыырынан”

Саха дьоно оҕолорун олоххо, үлэҕэ  ыалынан, аҕа ууhунан, норуот муудараhынан иитэн кэлбиттэрэ.Уол оҕо чуолаан аҕатын, эhэтин батыhа сылдьан, көрөн-истэн, тэҥҥэ үлэлэhэн, тутан-хабан олоҕу кытта билсэрэ. Ол сиэринэн сааскы ылааҥы күн бастакы эколог, новатор-учуутал Н.И.Протодьяконов 80, Россияза экология уонна ураты харыстанар сирдэр сыллара биллэриллибитинэн, Р.И.Константинов аатынан Амма орто оскуолатыгар, Мындаҕаайы сиригэр-уотугар улууспут уолаттарыгар “Булчут ыырынан” куруһуок чэрчитинэн,угэс буолбут экскурсия тэрилиннэ.

Солун практикум- семинар киирии чааһын научнай салайааччы, эколог  И.И.Сивцев ыытта.

Оҕолор булт сиэрин-туомун, сиргэ-уокка сылдьар сатабыллары, нэһилиэкпитигэр олорон ааспыт булчуттар тустарынан билэн-көрөн бардылар. Уолаттар ийэ айылҕаҕа тахсан, Мындаҕаайы, Амма эбэ сирин-уотун уратытын көрдүлэр-иһиттилэр. Ураты харыстанар сир- Куолума урэҕин илэ харахтарынан көрдүлэр. Лыба хайаҕа ыттан, кутаа уотугар ирэ- хоро сэһэргэһэн, тото-хана аһаандуоһуйа сынньаннылар.

 Баай Байанайга,  уу иччитэ Күөх Боллоххо анаан алгыс тыл этэн, сиэри-туому билистилэр, Мындаҕаайы олохтооҕо К.К. Поповбалыксыт буолан, Амма өрүскэ Уокалакаан арыытыгар илдьэн, уолаттарга муус аннынан илимниири көрдөрдө, сыалыһар балыгы бэлэх уунна.

 Төрөппут Афанасий Егорович Кожуров сыарҕалаах аты көлүйэргэ  үөрэттэхапкаан араас көрүҥүн хайдах иитэри, туһахтыыры көрдөрдө.

Оскуолалартан уопсайа 21 уол кэлэн,  тэрээһиҥҥэ  кытынна. Чурапчытаазы үөрэх управлениетыттан спорт отделын специалиһа А.М.Диодоров уонна учууталлар кэлэн, иитии боппуруостарыгар билиилэрин хаҥатан, чэбдик салгынынан сайа тыынан,бэйэлэрэ булт- алт, ат тэрилин илиилэринэн тутан- хабан астыннылар, булчут ыырынан буһан-хатан сэргэхсийэн бардылар.

Бу тэрээһин улууспут эр дьон учууталларын түмсүүтүн үлэтин былааныгар киирэн,  Айылҕа харыстабылын министерствотыттан М.П Догордуров көмөлөрүнэн барда.

 Тэрийээччи,  Николай Иннокентьевич үлэтин салгыы сылдьар прграмма автора Сергей Сергеевич Абрамов сыралаах үлэтэ үгүс киһиэхэ кэрэхсэбили үөскэттэ. Экскурсия сүрүн сыала ситтэзэ, айылҕаны харыстыыр өбүгэ саҕаттан баар төрүт өй-санаа уһугуннаҕа диэн астынным. Уолаттарга бу күн үтүө өйдөбүлу хаалларан, олохторугар сирдьит буолуо диэн эрэнэбин.

Мария Кампеева.11 кылаас үөрэнээччитэ.

 

 

Агрокластерное развитие села  на основе кооперации» бырайыак үлэтин саҕалаата.

Туох үлэ-хамнас тэрилиннэ диэн боппуруос күөдьүйэр. Онуоха биһиги корреспонденнарбыт нэһилиэк салалтатыттан ылбыт сонуннарын сырдатабыт.

Бу нэһилиэкпит олоҕор сүҥкэн суолталаах былаан бастакы хардыылары номнуо оҥортолоон эрэрэ киһини үөрдэр. Бастатан туран, оттуур сирдэрбитин күрүөлээһин, ходуһалары ыраасттатыы күргүөмнээх субуотунньуктар күүстэринэн оҥоһулунна. Быттыҥа 1,5 км. Итиэннэ Бэс Күбээйи 4 км. Усталаах күрүө тутулунна. Мындаҕаайы хочотун күрүөтүн маһа бэлэмнэннэ. Эр дьон тэрилтэлэринэн оттуур ходуһаларынан тыаҕа тахсан мас бэлэмнээтилэр, күрүө туттулар. Оттуур ходуһалары: Мөнҥүүдэни, Амма уҥуору, Бэс күбээйини уотунан ыраастаатылар. Онон от өлгөмнүк үүнэрин күүтэбит.

«Мындаҕаайы” СХПКА сүөһү иитэр комплексыгар кыһамньылаах үлэ түмүгүнэн  112 боруода ньирэй төрөөтө.Үүт ыама күҥҥэ 7 центнергэ тиийдэ. Сүөһүлэр Халбаныкы сайылыкка таҕыстылар. Саҥа кэлбит доильнай аппарат үлэлээн эрэр.

Нэһилиэккэ үүт туттарыыта күнүн ахсын элбии турар.

Ыһыы үлэтэ саҕаланна.

Агрооскуола хортуосканы 3 гектарга олорто. Хаппыыста 3гектарга олордуллар. Учууталларбыт биригээдэлэринэн субуотунньукка тахсыталаан эрэллэр.Үөрэнээччилэр оскуола таһын сибэккинэн симиэхтэрэ. Бытархай культура оннун булла. «Араскы”, “Кустук” сайыҥҥы лааҕырдар арылларга бэлэмнэнэллэр. О5о площадката үлэтин саҕалаата.

«Сайдыы” бааһынай хаһаайыстыба сирин 20 гектарга диэри кэҥэтинэн , хортуосканы өлгөмнүк олордор.            Уу ситимэ өрүс түстэҕинэ,  сотору үлэлиэ. Быйыл ууну эрдэ ыытар былааннанар. Бэскэ арыый хойутуур чинчилээх.

Мындаҕаайы, Аппа уҥуор ыаллара уугут төлөбүрүн олохтоох салалтаҕа кэлэн быһаарсыаххытын сөп.

Киирии суол субуотунньук көмөтүнэн тупсарылынна.

Эрчим Сокольников. Алын сүһүөх кылааһы быйыл 10 үөрэнээччи бүтэрдэ. Муус устар ыйга алын кылааска үөрэппит билиини тургутар хонтуруолунайдар (ВПР) этэҥҥэ ааһаннар, оҕолорбут выпускной күннэригэр бэлэмнэнэн барбыттара.

Кылаас салайааччыта Майя Сергеевна, төрөппүттэр буолан тэрээһин үлэтигэр бары кытынныбыт. Ыам ыйын 27 күнүгэр Норуот айымньытын дьиэтигэр 

Долгуйа муһуннубут. Киһи олус элбэҕэ суох да буоллар, син кэлбиттэр. Үөрүүлээх чаас кэмигэр туйгун үөрэнээччилэргэ оскуола грамоталара туттарылынна. Бу кылааска 3 отличник, 4 хаачыстыба баар. Сыл бастыҥ үөрэнээччитэ ааты Алеша Абрамов, Сыл бастыҥ общественнига Лиана Егорова, Бастыҥ спортсмен Самсон Иннокентьев буоллулар. Д.М.Сидоров гранын Саша Игнатьев уонна Галя Сергеева ылан, үөрүүлэрэ үрдээтэ. Кожуров ...грана Влада Павловаҕа ананна. Салгыы Лучше всех передача халыыбынан кэнсиэр ньиргийдэ. Солун нүөмэрдэри көрдүбүт, оҕолор устубут киинэлэрин сэргээтибит.

Учууталлар, үөрэнээччилэр, төрөппүттэр истиҥ эҕэрдэлэринэн кынаттанан, махтал иэйиитигэр уйдаран дуоһуйа тарҕастыбыт. Баһаарынай чаас үлэтэ.

 

Муус устар 14 кунугэр Р.И. Константинов аатынан Амма Орто Оскуолатын 2 кыласс уөрэнээчилэригэр олус солун интэриэhинэй уруок буолан ааста.   

ОБЖ учуутала С.С Абрамов , олохтоох баһаарынай чаас начальнига  В.Н.  Ефремов  буолан холбоон оҕолорго сурдээх интэриэһинэй уруок ыыттылар.

Уруок темата –“Ууттан, уоттан сэрэхтээх буолуҥ!”

-Бастатан туран, о5олорго сааскы халаан уутуттан сэрэхтээх буоларга бэсиэдэ ыыттылар.

Уөрэнээччилэр интэриэһиргээн арааһы ыйыттылар.

Мындаҕаайы өрустээх сир буолан, ордук халаан уутуттан эмсэҕэлиэн сөп.

Билэрбит курдук, саас аайы уу кэлэн, кэккэ ыал дьиэтэ уота, суөһутэ-аһа ууга былдьанар тугэннэрэ баар буолааччы.

1998 Улахан уу кэлэн ааспытын дьон баччааҥҥа диэри саныыллар, оччолорго уу куталлаах (критическэй) таһымы 13 миэтирэни тахсыбыта.

Ону тэҥэ ойуур баһаарыттан эмиэ сэрэнэн сылдьыҥ диэн угуьу кэпсээтэ.

Саас аайы, ойуур баһаара, дьон сэрэҕэ суох уот оттоллоруттан, өрт уоттуттан уонна айылҕаҕа сылдьан быраҕыллыбыт таас кыырпаҕыттан барыан  сөбун өйдөттө.

Сергей Сергеевич салгыы практическай дьарык ыытта.

Уруоктан оҕолор астынан, элбэҕи билэн таҕыстылар.

Маны таһынан оскуолабытыгар эдэр баһаарынньык куруһуок баһаарынай чааһы кытта ыкса улэлиир, ол курдук, куруһуок иитиллээччилэрэ баһаарынай чааска бэйэлэрэ тиийэн, тутан хабан идэни кытта билсэллэр, ыксаллаах тугэннэ хайдах тугу гынары уөрэтэллэр. Алеша Романов

 

Т.И.Павлова, төрөппүт.

 

    Добавить комментарий
    Введите код с картинки
    Необходимо согласие на обработку персональных данных